على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3361
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
اللبن : قرار داده شد آن چيز در خنورى از برك خرما و يا سفال تا آب آن بچكد . و مصل الاقط : كشك ساخت يعنى ريخت آن را در خنورى از برك خرما و جز آن تا آب وى بچكد . مصل الجرح : اندك روان شد چيزى از زخم . و مصل الماعمن اللبن مصولا : جدا گرديد آب از شير . مصلا ( mosall ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نمازگاه و جاى نماز و مسجد . و عيدگاه . و عيدگاه شيراز . و سيرگاه . و حصير و بوريايى كه بر آن نماز مىخوانند . مصلاء ( masl ' ) ا . ع . زن باريك رش دست . مصلاة ( masl t ) ص . ع . ارض مصلاة : زمينى كه در آن صليان فراوان باشد . مصلاة ( masl t ) و ( mesl t ) ا . ع . دام . ج : مصالى . مصلات ( mesl t ) ا . ع . مرد رساى در امور . ج : مصاليت . مصلاد ( mesl d ) ا . ع . ماده شتر كم شير . و ماده شتر بچهدار بىشير . مصلادة ( mesl dat ) ا . ع . ماده شتر كم شير . مصلاق ( mesl q ) ص . ع . خطيب مصلاق : خطيب بليغ . مصلال ( mesl l ) ص . ع . طين مصلال : گل خشك شدهء سخت گشته كه بانك مىكند . مصلب ( mosallab ) ص . ع . ثوب مصلب : جامهء با نقش چليپا . مصلب ( mosalleb ) ا . ع . خرماى خشك . مصلة ( mesallat ) ا . ع . آوندى كه در آن شراب را صاف كنند . مصلت ( meslat ) ا . ع . مرد رساى در امور . ج : مصالت . مصلت ( moslat ) ص . ع . شمشير از نيام بركشيده . مصلت ( moslet ) ص . ع . آنكه شمشير از نيام برميكشد . مصلح ( moslah ) ص . ع . آماده و مهيا . و اصلاح شده و درست گشته . مصلح ( mosleh ) ص . ع . بصلاح و نيكويى آورنده . و نيكويىكننده . و موافق و مناسب . مصلح ( mosleh ) ا . ع . از اعلام است . مصلح ( mosleh ) ص . پ . مأخوذ از تازى - كسى كه درست مىكند و بند و بست مىدهد و آراسته مىكند . و نيكويى مىكند . و آنكه اصلاح مىكند و بهتر مىنمايد . و شفابخش و ميانجى و صلح دهنده و آشتى دهنده . و داور و حاكم . و موافق و مناسب بدن و مزاج . مصلحة ( maslahat ) ا ع . نيكى . ج : مصالح . مصلحة ( maslahatan ) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - بطور مشورت و صلاح بينى . مصلحت ( maslahat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - صلاح كار . و شغل و عمل و و خدمت . و سزاوار و قابل . و موقع لازم و مهم . و خيرخواهى و نيكانديشى و نيكويى و خيريت . و نصيحت و پند و مشورت . و مصلحت دادن : پند و نصيحت كردن . و مصلحت ديدن : سزاوار و قابل و لايق ديدن . و از روى بصيرت پنداشتن . و مصلحت كردن : مشورت كردن و كنكاش كردن . و بمقتضاى مصلحت : موافق مشورت و صلاحبينى . مصلحتبين ( maslahat - bin ) ص . پ . كارگزار . و عاقل و زيرك و هوشيار . و كسى كه صلاح كار را مىنگرد . مصلحتخواه ( maslahat - x h ) ص . پ . نيكانديش و نيكخواه . مصلحتكار ( maslahat - k r ) ص . پ . كسى كه بهتر كار مىكند . و زيرك و دانا در كارها . و سزاوار مشورت و پند . مصلحتگزار ( maslahat - goz r ) ص . پ . كارگزار . و عاقل و زيرك و هوشيار . مصلحين ( moslehin ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان خيرانديش . مصلخم ( moslaxemm ) ص . ع . سخت استوار . و جبل مصلخم : كوه بلند . مصلد ( mosled ) ا . ع . شيرى كه در شير دوشهء چرمين دوشند و داراى كفك و سرشير نباشد . مصلصل ( mosalsal ) ا . ع . مهتر كريم بزرك حسب خالص نسب . مصلصل ( mosalsal ) م . ع . صلصل صلصلة و مصلصلا : بانك و فرياد كرد و برگردانيد آواز را در حلق . مصلصل ( mosalsel ) ص . ع . حمار مصلصل : خر سختآواز . مصلطح ( mosaltah ) ا . ع . پهن و فراخ . مصلف ( moslef ) ا . ع . مردى كه زن از وى بهرهياب نگردد . مصلفح ( mosalfah ) ا . ع . سر پهن . مصلق ( meslaq ) ص . ع . خطيب مصلق : خطيب بليغ . مصلقع ( mosalqe ' ) ص . ع . رجل مصلقع : مرد مفلس بىچيز . مصلل ( mosallel ) ا . ع . مهتر